Podkarpacie to region, który staje przed wieloma wyzwaniami – od demografii po
gospodarkę. Jednak to właśnie tutaj, w mniejszych powiatach i lokalnych gminach,
rodzi się kapitał, którego nie da się przeliczyć na złotówki: zaangażowanie młodych
ludzi. Od Trzcinicy po Iwonicz-Zdrój, od Rzeszowa po Brzozów – organizacje
obywatelskie udowadniają, że patriotyzm to nie tylko historia, a aktywność
społeczna to najlepsza szkoła charakteru.
Artykuł powstał w ramach działań promujących środowiska zaangażowane w projekt
„Rozwój Województwa Podkarpackiego w wymiarze młodzieżowych organizacji
obywatelskich”. Projekt ten, realizowany przez Fundację Janusza Lisowiec –
Pomagam, finansowany jest ze środków Narodowego Instytutu Wolności (NIW) w
ramach programu Fundusz Młodzieżowy. Jego celem jest pokazanie, że nowoczesny
regionalizm zaczyna się tam, gdzie młodzi dostają realną przestrzeń do działania.
Zapraszamy na nasz fanpage – https://www.facebook.com/podkarpackiekierunekrozwoj
Szkoła charakteru w barwach munduru: Trzcinica i Kołaczyce
Ruch strzelecki na Podkarpaciu przeżywa swój renesans. To już nie tylko kultywowanie
tradycji przedwojennych, ale nowoczesna oferta dla młodzieży, która w świecie
cyfrowym szuka autentyczności, dyscypliny i braterstwa.
Jednostka Strzelecka 2091 im. gen. broni Józefa Hallera w Trzcinicy od września 2014
roku stanowi jeden z najsilniejszych filarów wychowania patriotycznego w regionie.
Działając w strukturach Związku Strzeleckiego „Strzelec” Józefa Piłsudskiego, jednostka
ta stawia na formację charakteru. Młodzi ludzie uczą się tutaj nie tylko musztry czy
pierwszej pomocy, ale przede wszystkim odpowiedzialności za grupę. W dobie kryzysów
poczucie gotowości do służby na rzecz wspólnoty lokalnej i państwa staje się
kompetencją kluczową. JS 2091 jest stałym elementem krajobrazu publicznego – ich
obecność na uroczystościach to most łączący pokolenie Kolumbów z dzisiejszą
młodzieżą.
Zaledwie kilka kilometrów dalej, Jednostka Strzelecka 2094 im. ppłk. Stanisława
Soczka w Kołaczycach pokazuje, jak organizacja proobronna może stać się centrum
mobilizacji społecznej. Rok 2024 był dla nich przełomowy – nadanie sztandaru stało się
manifestacją jedności lokalnej społeczności z młodymi strzelcami. To środowisko
udowadnia, że dyscyplina nie musi być ograniczeniem, lecz narzędziem budowania
wolności osobistej i sprawczości. Jednostka w Kołaczycach słynie z umiejętności
angażowania mieszkańców w akcje charytatywne i pokazy, co czyni z nich liderów opinii
w swojej gminie.
Inwestycja w rozwój: Fundacja Troska i „Kuźnia Męstwa”
W sercu Markuszowej (gm. Wiśniowa) działa Fundacja Troska, której misja wykracza
daleko poza standardową pomoc społeczną. To ośrodek, który stawia na wszechstronny
rozwój – emocjonalny, intelektualny i społeczny. Fundacja rozumie, że współczesna
młodzież potrzebuje bezpiecznej przystani, ale też wyzwań.
Jednym z najbardziej rozpoznawalnych projektów jest „Kuźnia Męstwa”. Choć nazwa
sugeruje profil skierowany do chłopców i młodych mężczyzn, idea jest szersza: chodzi o
budowanie odpowiedzialności, siły ducha i kompetencji społecznych, które pozwolą
młodym ludziom odnaleźć się na trudnym rynku pracy i w relacjach międzyludzkich.
Fundacja Troska (Kozłówek 98) to dziś marka kojarzona z profesjonalizmem i realnym
wsparciem dla rodzin, które chcą, by ich dzieci dorastały w duchu wartości.
Brzozów: Stolica młodzieżowej kooperacji
Brzozów na mapie obywatelskiej Podkarpacia świeci jasnym światłem dzięki synergii
dwóch podmiotów: Stowarzyszenia Młodzi dla Brzozowa oraz Stowarzyszenia
Miłośników Sportu SMS Brzozów.
Młodzi dla Brzozowa (z siedzibą przy ul. Słonecznej 10A) to organizacja o niezwykle
szerokim spektrum działania. Ich aktywność obejmuje edukację, kulturę, ekologię oraz
ochronę lokalnego dziedzictwa. To oni stoją na straży pamięci o regionie, jednocześnie
organizując warsztaty nowoczesnej partycypacji. Dzięki nim gmina Brzozów staje się
miejscem, gdzie głos młodych jest słyszalny w urzędach i instytucjach kultury.
Z kolei SMS Brzozów udowadnia, że sport to idealny „wytrych” do integracji społecznej.
Wspólne turnieje streetballowe, organizowane ramię w ramię z „Młodymi dla Brzozowa”,
to coś więcej niż rywalizacja pod koszem. To budowanie relacji, promowanie zdrowego
stylu życia i wyciąganie młodzieży z domów. Sport w Brzozowie stał się narzędziem
budowania lokalnej tożsamości – młodzi zawodnicy czują się dumni z reprezentowania
swojej miejscowości, co jest najlepszym lekiem na wykluczenie społeczne.
Rzeszowska energia i demokratyczne fundamenty
W stolicy województwa działalność Fundacji Energia. Dla Rzeszowa nadaje ton
debacie o nowoczesnym mieście. To organizacja, która łączy pokolenia – angażuje
zarówno młodzież, jak i seniorów w procesy decyzyjne.
Fundacja Energia skupia się na tzw. „twardych” aspektach demokracji lokalnej: jawności
życia publicznego, wspieraniu młodzieżowych rad oraz edukacji obywatelskiej. To tutaj
młodzi rzeszowianie uczą się, jak pisać projekty do budżetu obywatelskiego, jak
monitorować prace samorządu i jak realnie wpływać na architekturę czy transport w
swoim mieście. To kuźnia kadr dla nowoczesnej administracji i organizacji
pozarządowych, stawiająca na merytorykę i partycypację
Iwonicz-Zdrój: Lekcja samorządności w praktyce
Nie można mówić o aktywizacji młodych, nie wspominając o Młodzieżowej Radzie
Miejskiej w Iwoniczu-Zdroju. To nie jest fasadowy organ stworzony dla poklasku – to
realna szkoła samorządności. Dzięki uchwale Rady Miejskiej, młodzi radni mają
charakter konsultacyjny i doradczy, co w praktyce oznacza, że dorośli decydenci muszą
brać pod uwagę ich głos.
Podział na zespoły problemowe (kultura, sport, ekologia) pozwala młodzieży z IwoniczaZdroju na specjalizację. Symulacje obrad i realna praca nad problemami gminy (jak np.
opieka nad zwierzętami czy rozwój turystyki młodzieżowej) to bezcenne doświadczenie.
To tutaj rodzi się odpowiedzialność za „małą ojczyznę”, która w przyszłości zaowocuje
świadomymi wyborami obywatelskimi. Obsługę rady zapewnia Urząd Gminy (Al.
Słoneczna 28), co gwarantuje ciągłość i profesjonalizm działań.
Dlaczego warto wspierać te inicjatywy?
Każda z wymienionych organizacji to osobna historia, ale wszystkie łączy wspólny
mianownik: nie czekają na gotowe rozwiązania, lecz same je tworzą. Wspieranie tych
środowisk – czy to poprzez wolontariat, darowizny, czy po prostu dobre słowo i promocję
ich działań – to inwestycja w przyszłość całego Podkarpacia. To właśnie te organizacje
sprawiają, że młodzi ludzie nie wyjeżdżają z regionu w poszukiwaniu „lepszego świata”,
ponieważ czują, że mają moc, by budować go tutaj, u siebie.
W dobie polaryzacji społecznej, te lokalne punkty aktywności są bastionami współpracy
ponad podziałami. Budują zaufanie społeczne, które jest fundamentem silnego
państwa. Fundacja Janusza Lisowiec – Pomagam poprzez swój projekt przypomina nam
wszystkim: rozwój regionu to nie tylko kilometry wyasfaltowanych dróg, ale przede
wszystkim setki młodych ludzi, którym „chce się chcieć”.
Baza kontaktu – dołącz, wesprzyj, działaj!
Jeśli chcesz zaangażować się w działania tych organizacji lub wesprzeć je w ich misji,
poniżej znajdziesz dane kontaktowe:
• Jednostka Strzelecka 2091 (Trzcinica): Media społecznościowe oraz struktury
Związku Strzeleckiego „Strzelec” JP.
• Fundacja Troska: Kozłówek 98, 38-126 Markuszowa, tel. 509 554 335, e-mail:
kontakt@fundacjatroska.pl.
• Stowarzyszenie Młodzi dla Brzozowa: ul. Słoneczna 10A, 36-200 Brzozów
(Facebook: Młodzi dla Brzozowa).
• Jednostka Strzelecka 2094 (Kołaczyce): e-mail: js2094kolaczyce@interia.pl.
• Fundacja Energia. Dla Rzeszowa: ul. Urocza 4G/58, 35-326 Rzeszów (KRS
0000995402).
• SMS Brzozów: ul. Boczna 6 lok. 2, 36-200 Brzozów, e-mail:
smsbrzozow@gmail.com.
• Młodzieżowa Rada Miejska w Iwoniczu-Zdroju: Al. Słoneczna 28, tel. 13 43 502
12, e-mail: sekretariat@iwonicz-zdroj.pl.